سوالات متداول

بهتر است اولین مراجعه حداکثر تا یکسالگی یا همزمان با رویش اولین دندان انجام شود. این ویزیت بیشتر جنبه آموزشی و پیشگیری دارد و به آشنایی کودک و والدین با مراقبت صحیح کمک میکند .

بله. دندانهای شیری نقش مهمی در جویدن، گفتار، زیبایی و هدایت رویش دندانهای دائمی دارند. پوسیدگی یا از دست رفتن زودهنگام آنها میتواند باعث درد، عفونت و مشکلات ارتودنسی در آینده شود .

بله. عفونت دندان شیری درمان نشده میتواند به جوانه دندان دائمی زیرین آسیب برساند و باعث تغییر رنگ،

بدشکلی یا تأخیر در رویش دندان دائمی شود .

ترس کودکان کاملاً طبیعی است. مراجعه به دندانپزشک متخصص کودکان، برخورد آرام والدین و اجتناب از

ترساندن کودک و آماده سازی ذهنی کودک قبل از مراجعه به دندانپزشک، نقش مهمی در ایجاد تجربه مثبت دارد. در صورت نیاز، از روشهای آرامبخشی یا بیهوشی استفاده میشود .

مسواک زدن از زمان رویش اولین دندان شروع میشود. ابتدا با مسواک نرم و مقدار بسیار کم خمیردندان مخصوص کودکان و با کمک والدین انجام میشود. نظارت والدین تا حدود7 الی۸ سالگی ضروری است  .

خیر، اگر به میزان صحیح و متناسب با سن کودک استفاده شود. فلوراید باعث تقویت مینای دندان و پیشگیری از پوسیدگی میشود و استفاده کنترل شده آن کاملاً ایمن است .

تغییر رنگ دندانها میتواند دلایل مختلفی داشته باشد، از جمله :بهداشت ناکافی، پوسیدگی و مصرف برخی مواد غذایی یا داروها. معاینه توسط دندانپزشک علت دقیق را مشخص میکند.

اولین معاینه ارتودنسی معمولاً حدود ۷ سالگی توصیه میشود. در این سن میتوان مشکلات فکی و دندانی را زود تشخیص داد و در صورت نیاز درمانهای پیشگیری انجام داد.

در صورت ضربه: آرامش کودک را حفظ کنید، محل آسیب را بررسی کنید . هر چه سریعتر به دندانپزشک کودکان مراجعه کنید. اقدام سریع میتواند از آسیبهای جدی تر جلوگیری کند.

در مواردی که دندان به شدت تخریب شده یا درمان پالپ انجام شده باشد یا بهداشت بیمار بسیار پایین باشد، روکش دندان شیری بهترین روش برای حفظ دندان تا زمان افتادن طبیعی آن است.

در صورت انجام توسط تیم مجرب و متخصص بیهوشی و رعایت کامل اصول ایمنی، بیهوشی و آرامبخشی روشی ایمن و مؤثر برای کودکانی است که همکاری کافی ندارند.

به طور معمول هر 6 ماه یکبار، مگر اینکه دندانپزشک فواصل کوتاهتر را توصیه کند.

خیر. قطره آهن به تنهایی باعث پوسیدگی دندان نمیشود. اما میتواند باعث تغییر رنگ یا تیره شدن سطح دندانها شود که اغلب با پوسیدگی اشتباه گرفته میشود. این تغییر رنگ باعث نگرانی میشود، اما این لکه ها پوسیدگی نیستند و معمولاً به دلایل زیر ایجاد میشوند: واکنش آهن با پلاکهای میکروبی روی دندان، باقی ماندن قطره آهن روی سطح دندانها و رعایت ناکافی بهداشت دهان پس از مصرف قطره.  قطره آهن قند پوسیدگی زا ندارد و عامل اصلی پوسیدگی محسوب نمیشود.

خیر.قطع خودسرانه قطره آهن میتواند باعث:کم خونی، کاهش تمرکز و اختلال در رشد و سیستم ایمنی کودک شود. سلامت عمومی کودک بسیار مهمتر است و میتوان همزمان هم از قطره آهن استفاده کرد و هم دندانهای سالم داشت.

والدین میتوانند با رعایت نکات ساده زیر از لک شدن دندانها جلوگیری کنند: دادن قطره آهن با قطره چکان در انتهای دهان، شست و شوی دهان کودک با کمی آب بعد از مصرف، تمیز کردن دندانها با مسواک نرم یا گاز استریل مرطوب و عدم مصرف قطره آهن درست قبل از خواب.  در صورتیکه دندانها تیره شد چه کنیم؟ این لکه ها معمولاً سطحی هستند . با بروساژ و تمیز کردن حرفهای توسط دندانپزشک کودکان به راحتی تا حدود زیادی برطرف میشوند. این تغییر رنگ به دندان دائمی آسیبی نمیزند

بله، دندانهای شیری کاملاً عصب دارند. ساختار دندان شیری بسیار شبیه دندان دائمی است و شامل: مینا، عاج و پالپ (عصب و عروق خونی( می باشد . به همین دلیل، پوسیدگی دندان شیری میتواند باعث درد، التهاب و حتی عفونت شود.

بله، دندانهای شیری ریشه دارند. ریشه دندان شیری،  دندان را در استخوان فک نگه میدارد تا زمان رویش دندان دائمی نقش مهمی دارد. پس چرا دندان شیری میافتد؟ زمانی که دندان دائمی شروع به رویش میکند ریشه دندان شیری به تدریج تحلیل میرود، دندان شیری لق میشود و در نهایت به صورت طبیعی می افتد. این فرآیند کاملاً طبیعی است.

دندانهای شیری معمولاً از حدود 6 ماهگی شروع به رویش میکنند و تا حدود 2 سالگی کامل میشوند.

البته این سن تقریبی است و چند ماه جلوتر یا عقب تر بودن معمولاً طبیعی است.

  • پیشین های جلویی: 6تا 11 ماهگی
  • پیشین های کناری: 9تا 13 ماهگی
  • آسیابهای اول: 13تا 19 ماهگی
  • نیشها: 16تا 21 ماهگی
  • آسیابهای دوم: 23تا 33ماهگی

در نهایت کودک 20 دندان شیری دارد.

توجه: زمان دقیق رویش در کودکان مختلف متفاوت است و تفاوت چند ماه تا حتی یک سال طبیعی است

مسواک مناسب نقش بسیار مهمی در پیشگیری از پوسیدگی دندان، سلامت لثه ها و ایجاد عادت صحیح

مسواک زدن در کودکان دارد. استفاده از مسواک نامناسب میتواند باعث آسیب به لثه، تمیز نشدن دندانها و حتی بی علاقگی کودک به مسواک زدن شود.

مشخصات یک مسواک مناسب برای کودک:

  1. متناسب با سن کودک باشد .مسواک کودکان باید بر اساس سن طراحی شده باشد: نوزادان و کودکان زیر 2 سال: مسواک بسیار کوچک یا مسواک انگشتی، 2تا 6 سال: مسواک کودک با سری کوچک ، بالای 6 سال: مسواک کودک یا نوجوان متناسب با اندازه دهان. سری مسواک کوچک باعث میشود همه دندانها به راحتی تمیز شوند.
  2. برای زیر دو سال موهای مسواک باید نرم و برای بقیه کودکان متوسط باشد. موهای زبر میتوانند به لثه آسیب بزنند و باعث عقب نشینی لثه شوند و موهای خیلی نرم هم پلاک میکروبی را به خوبی تمیز نمی کنند.
  3. سر مسواک کوچک و گرد .سر کوچک کمک میکند کودک بدون ناراحتی مسواک بزند . لبه های گرد از آسیب به لثه و گونه جلوگیری میکند
  4. دسته خوشدست و ضد لغزش .دسته باید کوتاه، ضخیم و سبک باشد. طراحی ضد لغزش باعث میشود کودک کنترل بهتری داشته باشد. برای والدین هم گرفتن مسواک هنگام کمک به کودک راحت تر است
  5. ظاهر جذاب و کودک پسند .رنگهای شاد یا طرح شخصیتهای کارتونی .این ویژگی باعث افزایش انگیزه کودک برای مسواک زدن میشود. البته جذابیت ظاهری نباید جای کیفیت را بگیرد.

مسواک دستی برای اغلب کودکان کاملاً کافی و مناسب است. مسواک برقی کودکانه در برخی کودکان میتواند: انگیزه مسواک زدن را بیشتر کند. در صورت استفاده صحیح، تمیزکنندگی خوبی داشته باشد

مهمتر از نوع مسواک، روش صحیح و نظم در مسواک زدن است.

 هر 3 ماه یکبار یا زودتر در صورت: تغییر شکل موها، بیماریهای دهان یا گلو

چرا کودک زودتر از این سن نمیتواند کاملاً مستقل مسواک بزند؟کودک از حدود 6 سالگی به تدریج مسواک زدن را می تواند به تنهایی انجام دهد، اما نظارت والدین تا حدود ۸ سالگی همچنان ضروری است.

هماهنگی کامل دستها را داشته باشد، بتواند همه سطوح دندانها را تمیز کند، خمیردندان را به مقدار مناسب استفاده کند، بعد از مسواک، دهان را به درستی بشوید. این مهارتها معمولاً همزمان با توانایی نوشتن مرتب و بستن دکمه لباس تکمیل میشوند.

از رویش اولین دندان، تمیز کردن دندانها باید شروع شود. در سالهای ابتدایی، مسواک زدن کاملاً بر

عهده والدین است.به تدریج کودک میتواند یاد بگیرد و تمرین کند.

ابتدا والدین مسواک بزنند، سپس کودک اجازه داشته باشد خودش تمرین کند. در پایان، والدین دوباره مسواک را بررسی و اصلاح کنند. این روش هم آموزش دهنده است و هم از پوسیدگی جلوگیری میکند.

بهترین روشهای ترک عادت مکیدن انگشت یا پستانک:

  1. هرگز کودک را تنبیه یا سرزنش نکنید .تنبیه، مسخره کردن یا فشار روانی، اضطراب کودک را بیشتر میکند و عادت را شدیدتر میکند
  2. علت مکیدن را پیدا کنید .بسیاری از کودکان هنگام اضطراب، خستگی، بی حوصلگی و خواب به مکیدن روی می آورند. شناخت موقعیتها به شما کمک میکند راه جایگزین پیدا کنید.
  3. حواس کودک را پرت کنید. اسباب بازی، نقاشی، بازیهای حرکتی و قصه گفتن در زمانهایی که کودک معمولاً مکیدن را شروع میکند، بسیار مؤثر است.
  4. تشویق مثبت، نه اجبار .روزهایی که کودک انگشت یا پستانک را استفاده نکرده، تشویق کلامی یا جایزه کوچک بدهید. جدول ستارهای برای کودک درست کنید
  5. ترک تدریجی پستانک .استفاده را فقط به زمان خواب محدود کنید. به تدریج پستانک را حذف کنید
  6. استفاده از جایگزین های آرامبخش مانند: بغل کردن، عروسک مورد علاقه، موسیقی آرام و قصه قبل از خواب .

در صورت ادامه عادت بعد از 4الی5  سالگی و تغییر واضح در شکل دندانها یا فک و یا همزمانی با مشکلات گفتاری

فلوراید یک مینرال طبیعی است که در آب، خاک و برخی مواد غذایی وجود دارد.

فلوراید باعث تقویت مینای دندان میشود، مقاومت دندانها در برابر پوسیدگی را افزایش میدهد. استفاده مناسب از فلوراید یکی از موثرترین روشهای پیشگیری ازپوسیدگی در کودکان است.

درمان دندانپزشکی تحت بیهوشی یا آرامبخشی معمولاً برای کودکانی انجام میشود که در شرایط معمولی قادر به همکاری مؤثر نیستند یا درمانهای دندانی آنها پیچیده و طولانی است؛:

  1. کودکان با ترس شدید یا اضطراب زیاد: کودکانی که حتی با نزدیک شدن به محیط درمان مضطرب یا ترسیده میشوند یا کودکان با ترس از لمس، صدا یا صندلی دندانپزشکی که این کودکان ممکن است در حالت عادی به هیچ درمانی تن ندهند.
  2. کودکان کم سن یا ناتوان در همکاری: کودکان زیر 3الی4 سال یا کودکانی که هنوز توانایی نشستن طولانی روی صندلی دندانپزشکی را ندارند. برای این گروه، درمان تحت آرامبخشی یا بیهوشی امکان درمان کامل و ایمن را فراهم میکند.
  3. کودکانی با نیاز به درمان های دندانپزشکی گسترده، انجام این درمانها بدون همکاری کودک، خطرناک یا ناقص خواهد بود.
  4. کودکان با شرایط پزشکی خاص. اختلالات عصبی یا جسمی که همکاری را دشوار میکند، بیماریهای قلبی، تنفسی یا سایر مشکلات سیستمیک، شرایطی که نیاز به کنترل دقیق تنفس و علائم حیاتی دارد

در این کودکان، بیهوشی یا آرامبخشی تحت نظر متخصص بیهوشی امن ترین روش درمان است.

  1. کودکانی که تجربه منفی قبلی از دندانپزشکی دارند. تجربه درد یا ترس در دفعات قبل و مقاومت شدید یا اضطراب شدید ناشی از خاطرات منفی. در این حالت، درمان تحت آرامبخشی یا بیهوشی کمک میکند تجربه ای بدون درد و بدون استرس ایجاد شود و درمان موفقیت آمیز باشد.
  1.  
  2. زیر 1 سال: در این سن، تمام مسواک زدن دندانها بر عهده والدین است. میتوانید از مسواک انگشتی یا گاز مرطوب استفاده کنید. هدف اصلی، آشنایی کودک با لمس دندانها و تمیز شدن آنها است، نه مسواک زدن کامل توسط کودک.
  3. 1 تا 3 سال: والدین همچنان مسئول اصلی مسواک زدن هستند، اما کودک میتواند تمرین کوتاه و بازیگونه انجام دهد. از خمیردندان به اندازه یک دانه برنج استفاده کنید. تجربه مسواک زدن باید مثبت و سرگرم کننده باشد تا کودک علاقه پیدا کند.
  4. 3 تا 6 سال: کودک میتواند خودش مسواک بزند، ولی نظارت مستقیم والدین ضروری است. والدین باید حرکات مسواک کودک را اصلاح کنند و آموزش روش صحیح مسواک زدن را ادامه دهند.مقدار خمیردندان به اندازه یک نخود باشد.
  5. 6 تا ۸ سال: کودک مسواک زدن را به طور مستقل انجام میدهد، اما والدین باید یک بار بررسی نهایی انجام دهند تا همه دندانها تمیز شده باشند. این سن زمان آموزش تف کردن خمیردندان و رعایت زمان کافی مسواک زدن است.
  6. بالای ۸ سال: کودک به طور کامل مسواک زدن را خودش انجام میدهد و والدین فقط بررسی دورهای انجام میدهند. تمرکز اصلی والدین، حفظ انگیزه و عادت منظم روزانه است. نکته مهم این است که هر کودک با دیگری متفاوت است؛ ممکن است بعضی زودتر یا دیرتر آماده استقلال درمسواک زدن شوند.

حفظ صبر، تشویق و ایجاد محیط مثبت پایه سلامت دندانها را در آینده فراهم میکند.

  1.  
  2. روش بازی و سرگرمی .تبدیل مسواک زدن به بازی یا قصه کوتاه، استفاده از مسواک با طرح شخصیت کارتونی، آواز یا تایمر مخصوص مسواک کودک
  3. روش تشویق مثبت .ستاره، برچسب یا جایزه کوچک بعد از مسواک، تعریف و تحسین کودک برای هر تلاش حتی کوتاه
  4. مشارکت و الگوگیری .والدین مسواک بزنند و کودک همراهی کند، ایجاد حس رقابت دوستانه یا تقلید از والدین
  5. روش تدریجی .ابتدا اجازه دهید کودک یک بخش کوچک دندانها را مسواک بزند. سپس به تدریج کل دندانها را مسواک کند. این روش از اضطراب کودک میکاهد
  6. اجبار نکنید .فشار، تنبیه یا ترساندن کودک باعث مقاومت بیشتر و تجربه منفی میشود. تمرکز روی تشویق و محیط مثبت نتیجه بخش تر است.
  1.  
  2. کودکان نمیتوانند درد را دقیق بیان کنند. بسیاری از کودکان سن کافی برای توصیف محل و شدت درد ندارند. آنها ممکن است دندان درد را با درد لثه، گوش، شکم یا حتی سردرد اشتباه بگیرند.
  3. پوسیدگی اولیه معمولاً بدون درد است. در مراحل ابتدایی پوسیدگی، دندان ممکن است کاملاً سالم به نظر برسد و هیچ درد یا ناراحتی ای ایجاد نکند. اگر فقط بر اساس درد اقدام کنیم، درمان ممکن است تا مراحل پیشرفته پوسیدگی به تأخیر بیفتد.
  4. سیستم عصبی کودک هنوز کامل نشده است. حساسیت عصبی و آستانه درد در کودکان متفاوت است. بعضی دندانهای پوسیده یا عفونی ممکن است حتی با آسیب عمیق به عصب، درد شدیدی ایجاد نکنند.
  5. درد ممکن است دیر ظاهر شود. حتی اگر پوسیدگی به عصب برسد، کودک ممکن است تنها گاهی و در شرایط خاص درد را تجربه کند. این یعنی منتظر شدن تا ایجاد درد، همیشه درمان به موقع نیست.

سوالات خود را از ما بپرسید

مطب دندانپزشکی تخصصی دکتر یاسمن رضوانی

باورهای غلط

واقعیت:  دندان‌های شیری نقش مهمی در جویدن، تکلم، زیبایی و حفظ فضای مناسب برای دندان‌های دائمی دارند. بی‌توجهی به دندان‌های شیری می‌تواند باعث پوسیدگی، درد، عفونت و نیاز به درمان‌های پیچیده شود.

واقعیت: تمیز کردن دندان‌های شیری از اولین روز رویش بسیار مهم است. فلوراید در دوز مناسب، حتی در سنین پایین، از پوسیدگی پیشگیری می‌کند و کاملاً ایمن است.

واقعیت: قطره آهن در دوز توصیه شده باعث پوسیدگی نمی‌شود.بهتر است بعد از مصرف قطره، دهان کودک با آب یا مسواک ملایم شسته شود تا رنگ دندان تغییر نکند.

واقعیت: درد دندان در کودکان معمولاً علامت پوسیدگی یا عفونت است و نیاز به بررسی دندان‌پزشک دارد.درمان به موقع، از عوارض جدی و ترس کودک جلوگیری می‌کند.

واقعیت: تمیز کردن دندان‌ها از سنین پایین ضروری است و والدین نقش اصلی در مسواک زدن تا حدود ۷–۸ سالگی دارند. آموزش تدریجی به کودک و نظارت والدین پایه عادت سالم مسواک‌زدن را می‌سازد.

واقعیت: مکیدن انگشت یا پستانک تا حدود ۲–۳ سال طبیعی است، اما اگر ادامه پیدا کند، می‌تواند شکل دندان‌ها و فک را تغییر دهد و نیاز به ترک عادت دارد.

واقعیت: درمان تحت بیهوشی یا آرام‌بخشی در کودکان ایمن است و برای کودکانی که همکاری ندارند یا نیاز به درمان گسترده دارند، بهترین گزینه محسوب می‌شود و تحت نظر دندان‌پزشک متخصص کودکان و متخصص بیهوشی، ایمنی درمان صورت میگیرد.

واقعیت: هر دندان شیری دارای عصب و رگ‌های خونی است.به همین دلیل، پوسیدگی عمیق یا شکستگی می‌تواند باعث درد شدید، التهاب یا عفونت شود.بنابراین، درمان به موقع حتی برای دندان‌های شیری ضروری است.

واقعیت: دندان‌های شیری دارای ریشه هستند که دندان را در استخوان فک نگه می‌دارد.ریشه‌ها به تدریج با رویش دندان دائمی جذب شده و دندان شیری می‌افتد. سلامت ریشه‌ها برای نگه داشتن دندان تا زمان مناسب افتادن آن اهمیت دارد.

واقعیت: اگر دندان شیری پوسیده شود یا عصب آن آسیب ببیند، درمان مناسب مانند پر کردن یا پالپوتومی ضروری است. درمان به موقع از درد، عفونت و مشکلات آینده ارتودنسی جلوگیری می‌کند.

  • واقعیت: دندان‌های شیری حتی اگر درد نداشته باشند، می‌توانند پوسیده یا آسیب دیده باشند.     پوسیدگی بدون درد ممکن است به تدریج عمیق شود و به عصب برسد، و باعث درد شدید، عفونت یا مشکلات دیگر شود.          درمان به موقع دندان‌های شیری، حتی اگر کودک درد نداشته باشد، از:
  • پوسیدگی گسترده‌تر
  • عفونت و تورم
  • تأثیر روی رشد دندان‌های دائمی و فک جلوگیری می‌کند.

و در آخر درد در کودکان ملاک تشخیصی دقیقی برای پوسیدگی نیست

واقعیت: فلوراید در دوز مناسب کاملاً ایمن و ضروری است و نقش مهمی در تقویت مینای دندان و پیشگیری از پوسیدگی دارد. مشکل زمانی ایجاد می‌شود که کودک فلوراید زیادی بلعیده باشد، که در استفاده درست و معمول خمیر دندان یا فلورایدتراپی در مطب این موضوع رخ نمی دهد.

واقعیت: پوسیدگی دندان شیری می‌تواند باعث: درد و عفونت، تأثیر بر روی جویدن و تغذیه و تأثیر روی رشد فک و دندان‌های دائمی شود.